شما اینجا هستید

افزایش ذخیرۀ «دوستی»

آب‌منطقه‌ای از وضعیت منابع آبی مشهد گزارش می‌دهد؛

افزایش ذخیرۀ «دوستی»

«کم‌آبی به یکی از مشکلات مهم کشورمان تبدیل شده است.» این نکته‌ای است که در سال‌های اخیر هم آقایان مسئول و هم کارشناسان این حوزه، به آن اشاره می‌کنند. سال‌هاست که خراسان رضوی هم با خشک‌سالی دست‌وپنجه نرم می‌کند.
به گزارش خانه آب ایران به نقل از روزنامه شهرآرا ، کمبود بارش در سال‌های گذشته، ازیک‌سو به خشک‌سالی دامن زده است و ازسوی‌دیگر باعث شده تا حجم مخازن سدهای استان با کاهش رو‌به‌رو شود و داشتن سدهای پرآب و گذراندن تابستانی بدون دغدغۀ کم‌آبی به رؤیایی دست‌نیافتنی تبدیل شود. مسئولان استانی همواره با یادآوری خطر کم‌آبی و خالی‌بودن مخازن سدها، زنگ هشدار را به صدا درآورده و هشدار می‌دهند که هر روز و هرلحظه وضعیت ذخایر و منابع آبی استان نگران‌کننده‌تر می‌شود.
آمار اعلام‌شده ازسوی مرکز ملی خشک‌سالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی کشور هم حکایت از این دارد که حدود ٧٣درصد از مساحت شهرستان مشهد در دورۀ یک‌ساله در شرایط خشک‌سالی قرار گرفته است.
بررسی جزئیات آمار اعلامی نشان می‌دهد که ۴/٧١درصد از مساحت این شهرستان تحت‌تأثیر خشک‌سالی خفیف و ٧/١درصد هم تحت‌تأثیر خشک‌سالی متوسط است. تنها ٢٧درصد از مساحت شهرستان مشهد در حد نرمال بارشی قرار دارد.
طبق آمار مرکز ملی خشک‌سالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی کشور، درمجموع، ٧/١درصد از مساحت خراسان رضوی تحت‌تأثیر خشک‌سالی بسیار شدید، ٣/١٣درصد تحت‌تأثیر خشک‌سالی شدید، ٣/٣۶درصد تحت‌تأثیر خشک‌سالی متوسط، ٣۵درصد تحت‌تأثیر خشک‌سالی خفیف و ۴/١٣درصد هم در حد نرمال است.

ثبت ٢.۴میلی‌متر بارندگی در خراسان رضوی
طبق آمارهای ارائه‌شده ازسوی ادارۀ کل هواشناسی خراسان رضوی، از ابتدای فصل زراعی جاری تاکنون به‌طور‌متوسط ٢.۴ میلی‌متر بارندگی در استان به ثبت رسیده که نسبت به دورۀ آماری با افزایش ١.۵درصدی و نسبت به دورۀ مشابه سال گذشته با کاهش ٠.۴درصدی همراه بوده است.
به‌جز شهرستان جغتای و قوچان که میزان بارندگی‌ها در آن نسبت به دورۀ آماری ١۶درصد افزایش یافته است، در تمام شهرستان‌های خراسان رضوی با کاهش بارندگی نسبت به دورۀ آماری روبه‌رو بوده‌ایم.
آمارها نشان می‌دهد که بیشترین کاهش بارندگی نسبت به دورۀ آماری، در شهرستان کلات به میزان ٧.٢درصد اتفاق افتاده است. در شهرستان مشهد هم براساس گزارش ایستگاه‌های هواشناسی، از ابتدای سال زراعی جاری، ٠.١میلی‌متر بارندگی ثبت شده که در مقایسه با دورۀ آماری، ۴.٢درصد کاهش داشته است.

٧٣درصد ظرفیت سدها، خالی است!
مدیرعامل شرکت آب‌منطقه‌ای خراسان رضوی درهمین‌رابطه، با اشاره به‌ خالی‌بودن ٧٣درصد ظرفیت سدهای استان، به شهرآرا می‌گوید: «در‌حال‌حاضر درمجموع حدود ۴٠٠میلیون مترمکعب آب در پشت سدهای خراسان رضوی جمع شده است که این مقدار حدود ٢۶درصد از ظرفیت مخازن سدهای استان را در‌بر می‌گیرد.».
محمدحسین جعفری از ورود ٢٠١میلیون متر‌معکب آب به سدهای خراسان رضوی از ابتدای سال جاری خبر می‌دهد و می‌افزاید: «حجم آب خروجی از سدهای استان هم در سال جاری ١٣٩میلیون مترمکعب بوده که بیش از نیمی از آن به تأمین آب شرب اختصاص یافته است.».
به گفتۀ این مقام‌مسئول، حجم آب پشت سدهای استان در سال زراعی جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ١درصد افزایش یافته است.
وی با اشاره به میزان ذخایر آبی برخی از سدهای استراتژیک استان تصریح می‌کند: «از مجموع ۴٠٠میلیون مترمکعب آبی که در‌حال‌حاضر پشت سدهای استان ذخیره شده، حدود ٣١۵ میلیون مترمکعب آن مربوط به مخزن سد دوستی است.».
مدیرعامل شرکت آب‌منطقه‌ای خراسان رضوی ابراز می‌کند: «تا اواخر مهرماه سال گذشته تنها ٢۴درصد از مخزن سد دوستی پر از آب بود که این رقم در سال زراعی جاری با افزایش ٢درصدی به ٢۶درصد رسیده است.».

منابع آبی سد دوستی، نگران‌کننده نیست
او تأکید دارد که وضعیت منابع آبی ذخیره در سد دوستی نگران‌کننده نیست و خاطرنشان می‌کند: «مقرر شده است که ۶٠میلیون متر‌مکعب ذخیرۀ آبی در سد دوستی برای تأمین آب شرب مشهد برای سال آینده پیش‌بینی شود.».
جعفری می‌گوید: «احداث سد "سلما" در کشور افغانستان با اثرگذاری بر میزان آب‌گیری سد دوستی، حجم ورودی آب به این سد را کاهش داده است. دراین‌زمینه مذاکراتی ازسوی وزارت امور خارجه با مقامات افغانستان درحال انجام است که امیدواریم به نتیجه برسد.».
به گفتۀ وی، سد ارداک هم که یکی از منابع تأمین آب شرب موردنیاز شهر مقدس مشهد به‌شمار می‌رود، درحال‌حاضر حدود ١٩میلیون متر‌مکعب ذخیرۀ آبی دارد که متأسفانه نسبت به سال گذشته با کاهش ٢۴درصدی رو‌به‌رو بوده است.».
وی اضافه می‌کند: «اگرچه سال جاری شاهد بارندگی‌های مناسبی در سطح استان بوده‌ایم، اما به‌علت خشک‌سالی‌های متوالی و کاهش شدید بارندگی‌ها، نمی‌توان این بارندگی‌ها را مؤثر قلمداد کرد.».
مدیرعامل شرکت آب‌منطقه‌ای خراسان رضوی با اشاره به وضعیت بحرانی دشت مشهد به‌لحاظ افت ذخایر منابع آب زیرزمینی خاطرنشان می‌کند: «اخیراً با سفر تعدادی از کارشناسان آلمانی به مشهد، میزان کیفیت پساب خروجی از تصفیه‌خانه‌های شهری و امکان تزریق این پساب به آبخوان دشت مشهد موردسنجش قرار گرفت.».

پساب تصفیه‌خانه‌ها باید مجدد تصفیه شود
وی ادامه می‌دهد: «درنتیجۀ بررسی‌های کارشناسان آلمانی، مشخص شد که کیفیت پساب خروجی از تصفیه‌خانه‌ها برای تزریق به آبخوان مناسب نیست و در صورت نیاز باید سیستم‌های تصفیۀ مجدد ایجاد شود.».
جعفری ابراز می‌کند: «اگرچه امکان تبدیل پساب تصفیه‌خانه‌ها به آب شرب وجود دارد، اما هزینه‌های این کار آن‌قدر بالاست که توجیه اقتصادی ندارد؛ البته باید درنظر داشته باشیم که ازمجموع ۴٠٠میلیون متر‌مکعب آب مورد نیاز در افق١۴٢٠، ٧٠درصد باید مورد بازچرخانی و استفادۀ چندباره قرار گیرد.» 
اشتراک در: