شما اینجا هستید

توسعه پایدار کشور در گرو تحول اساسی در ساختار مدیریت منابع طبیعی است

عضو هیئت علمی گروه آبخیزداری دانشگاه تربیت مدرس گفت:

توسعه پایدار کشور در گرو تحول اساسی در ساختار مدیریت منابع طبیعی است

خواندن 5 دقیقه
بحران‌های خشکسالی و سیلاب، گرد و غبار، فرسایش و رسوب‌گیری سدهای ذخیره‌ای، تخریب جنگل‌ها، تغییر نوع و شدت بارش‌ها و کاهش ضریب برف و برداشت‌های بی‌رحمانه از آب‌های زیرزمینی در کنار بحران‌های اقتصادی-اجتماعی شرایط دردناکی را برای امروز ایران ایجاد کرده است.

به‌گزارش خانه آب ایران، عبدالواحد خالدی درویشان اظهار کرد: بر اساس آمارها و شواهد شرایط عمومی کشور از جنبه‌های مختلف اقلیمی، مخاطرات طبیعی و بهره‌برداری از منابع طبیعی خوب نیست و عملاً تخریب منابع طبیعی (به ویژه آب، خاک و پوشش گیاهی) به دلیل فشارهای محیطی و انسانی به حد غیر قابل بازگشت نزدیک شده است.
وی تصریح کرد: اگرچه ایجاد و تقویت فضای نا امیدی در جامعه به هیچ وجه مفید و عاقلانه نیست اما شواهد موجود نشان می‌دهد که در خصوص وخامت وضعیت منابع طبیعی و محیط زیست، کار از تعارفات و مسامحه‌های مرسوم گذشته است.
عضو هیئت علمی گروه آبخیزداری دانشگاه تربیت مدرس خاطرنشان کرد: وقوع خشکسالی‌های پی در پی از یک سو و سیلاب‌های متعدد از سوی دیگر، نشان‌دهنده تغییر رژیم بارشی بخش‌های وسیعی از کشور همراه با تخریب پوشش گیاهی است.
خالدی درویشان ادامه داد: وقوع پدیده گرد و غبار در جنوب غرب و غرب کشور از جمله علائم بالینی معنی‌دار در تخریب پوشش گیاهی و خاک است که حاصل مشترک اثر خشکسالی و ضعف مدیریت منابع در کشورهای همسایه و نیز ایران است.
وی با اشاره به اینکه انجام ندادن و یا ناکارآمدی طرح‌های جامع برای درک روند تغییرات و در نتیجه عدم امکان پیش‌بینی مناسب شرایط آینده از دلایل اصلی ضعف مدیریت منابع بوده است، افزود: فراخوان تهیه سریع و صحیح سه نقشه جامع آب، استعداد اراضی و آمایش زراعی برای کل کشور توسط متخصصین دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی و نیز اجرای دقیق و کامل آن در راستای نیل به توسعه پایدار بسیار ضروری و در اولویت محسوب می‌شود.
عضو هیئت علمی گروه آبخیزداری دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه برای کاربری تمام اراضی کشور با توجه به استعداد ذاتی و با در نظر داشتن شرایط آب در دسترس، تصمیم‌گیری و سپس پشتوانه اجرایی تدارک لازم دیده شود، گفت: در خصوص اراضی با استعداد کشاورزی لازم است طرح آمایش زراعی دقیق برای تعیین نوع محصول مناسب و متناسب برای کشت تهیه شود.
خالدی درویشان تصریح کرد: در خصوص محصول استراتژیک "گندم" آیا زمان توجه به تغییر روش تولید نان و اصلاح الگوی مصرف به عنوان راه‌حلی عاقلانه‌تر از افزایش تولید و یا واردات نرسیده است.
وی با اشاره به اینکه ارزش‌گذاری واقعی و بدون تعارف منابع طبیعی به ویژه آب و خاک برای اصلاح الگوی مصرف و اصلاح قوانین بازدارنده از جمله موارد ضروری دیگر است، بیان کرد: در این رابطه اصلاح قیمت واقعی آب و خاک نیز همراه با آمایش زراعی باید منجر به تغییر سیاست‌های کلان برای محصولات کشاورزی استراتژیک و اصلاح الگوی معیشتی مردم شود.
عضو هیئت علمی گروه آبخیزداری دانشگاه تربیت مدرس خاطرنشان کرد: اصلاح ساختار اقتصادی و افزایش اتکا به درآمدهای غیرنفتی برای اصلاح ساختار مدیریتی با استفاده از متخصصین مربوطه و تغییر سریع سیاست‌های کلان در زمینه گردشگری (طبیعی، تاریخی و فرهنگی) ضروری است.
خالدی درویشان اظهار کرد: طرح جامع آمایش علمی و تغییر ساختار و سرفصل رشته‌های دانشگاهی در زمینه منابع طبیعی و محیط‌زیست از طریق کاهش دروس تئوری و افزایش دروس عملی مورد نیاز بخش تولید در دانشگاه‌ها می‌تواند دستیابی به اهداف فوق را تسهیل کند.
وی با اشاره به اینکه تغییر و اصلاح الگوی معیشتی و توانمندسازی جوامع محلی از طریق تعاونی‌ها و کارگاه‌های تولیدی به ویژه برای صنایع دستی راهکاری جهانی و آزمون شده برای کاهش فشار بر منابع است، افزود: بنابراین لازم است از تمام ظرفیت نقدینگی کشور برای تقویت تولید در این بخش با هدف افزایش صادرات غیرنفتی استفاده شود.
عضو هیئت علمی گروه آبخیزداری دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: متاسفانه ضرورت‌های اولویت‌دار فوق با ادامه روند کنونی در شرایط فرهنگی و اقتصادی-اجتماعی ایران تقریبا غیر قابل حصول است، بنابراین نگرش و هشدارپذیری همگانی در خصوص منابع طبیعی باید در جامعه فراگیر و نهادینه شود.
خالدی درویشان گفت: همچنین در صورت موفقیت در اجرای کامل این تحولات ساختاری، پایداری موفقیت در این زمینه مستلزم اصلاح ساختار آموزشی و فرهنگ‌سازی استفاده صحیح از منابع طبیعی از دوران کودکی و به‌ویژه در مهدکودک‌ها و مدارس است.

وی یادآور شد: لازم است هر کس هرچقدر می‌تواند در زمینه تربیت بهتر نسل جدید مفید واقع شده تا نسل جدید آب و خاک را از آن خود دانسته و فرهنگ و مدیریت همه جانبه و جامع این منابع را لازم بداند و برای آن تلاش کند.

 

منبع خبر

اشتراک در: