شما اینجا هستید

هیرمند؛ رودخانه‌ای به وسعت حیات دو کشور

هیرمند؛ رودخانه‌ای به وسعت حیات دو کشور

به‌گزارش خانه آب ایران و به‌نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو (پاون)، رودخانه مرزی هيرمند که از کشور افغانستان سرچشمه مي‌­گيرد، تأمين كننده منابع آب مورد نياز دشت سيستان در شرق كشور و همچنين تالاب­‌های بين­‌المللی هامون است. مسئله استفاده از آب اين رودخانه، طی سال‌های متمادی یکی از موضوعات مهم توافقات و مذاکرات بین دو کشور ايران و افغانستان بوده است. کشور افغانستان با تمامی کشورهای همسايه خود شامل ايران، پاکستان، ترکمنستان، ازبکستان، تاجيکستان و چين دارای حوضه­‌های آبريز مشترک است و اين باعث مسرت است که معاهده 1351 آب رود هیرمند بين ايران و افغانستان تنها قراردادی است که افغانستان در آب­‌های مرزی خود با همسايگانش دارد. اين واقعيت نشان دهنده روح همکاری و رويه مناسب کشورمان در موضوع آب­‌های مرزی با همسايگان خود است. بر اساس معاهده 1351 آب رود هیرمند، توافق شده است که در سال­‌های نرمال حدود ۸۲۰ میلیون متر مکعب آب از رودخانه هيرمند به ایران جریان یابد. علاوه بر این در چهارچوب اين معاهده پیش‌بینی شده است که کمیته مشترکی از دو کشور تحت عنوان کمیته مشترک کمیساران آب هيرمند ايجاد شود. اولین اجلاس اين کميته در شهريور ۱۳۸۳ در تهران برگزار و پس از آن در طی 15 سال گذشته 20 جلسه به تناوب در شهرهای تهران و زابل در ايران و کابل و زرنج در افغانستان برگزار شده است. در اين راستا، بیستمین اجلاس کمیته مشترک کمیساران آب هیرمند بر اساس معاهده 1351 آب رود هیرمند بین دو کشور ایران و افغانستان طی روزهای 22 و 23 خرداد سال جاری به رياست "قاسم تقی‌زاده خامسی" معاون آب و آبفای وزارت نيرو و کميسار آب طرف ايرانی و "خان محمد تکل" معاون آب وزارت آب و انرژی افغانستان و کميسار آب طرف افغانستانی، در فضایی دوستانه و خردمندانه با محوريت اجرای دقيق معاهده 1351 در کابل برگزار شد. دلايل متعددی باعث شده که پس از گذشت حدود 15 سال از برگزاری اولين اجلاس کميساران، هنوز اجرای کامل اين معاهده به تحقق نپيوندد. يکی از اين دلايل، وضعيت امنيتی حوضه و عدم دسترسی به ايستگاه شاخص تعيين وضعيت سال آبی در اجرای مفاد ماده یک معاهده مزبور است. همچنين نبود ساز و کار مشترک برای اندازه‌­گيری ميزان حقابه دريافتی توسط ايران و گره خوردن موضوع ايجاد تأسيسات اندازه‌­گيری مشترک با موضوع تعيين خط مرزی باعث شده بود که مفاد بندهای الف و ب ماده 3 معاهده در مورد مواضع تحويل­‌دهی حقابه تاکنون اجرايی نگردد. در اين اجلاس با توجه به اراده دو کشور بر پیاده‌سازی دقیق معاهده 1351 آب رود هیرمند و حل مشکل مردم مناطق سیستان ايران و نیمروز افغانستان، يک برنامه عملیاتی به منظور اجرای کامل معاهده تنظیم و به امضای طرفين رسید. بر اساس اين برنامه عملياتی، طرفين طی شش ماه اقدامات و برنامه‌ريزی‌های لازم را برای اجرای معاهده به انجام رسانيده و بخشی از موانع از جمله نبود تأسيسات اندازه‌‌گيری مشترک در بالادست و پايين‌دست حوضه را مرتفع خواهند کرد. همچنین در حاشيه اين اجلاس، وزارت نیرو پیشنهاداتی در راستای توسعه همکاری‌های مشترک در حوضه‌های آبی شامل ادامه کار مرکز تحقیقات آب افغانستان، ايجاد سامانه مشترک هشدار سيل در حوضه هيرمند، طرح تأمين پايدار آب شرب منطقه سيستان ايران و نيمروز افغانستان و حقابه زيست‌محيطی تالاب‌های بين‌المللی هامون ارائه کرد و مقرر است اين زمينه‌های همکاری بر حسب مورد در چارچوب کميته آب ذيل سند همکاری‌های راهبردی ايران و افغانستان و يا در چارچوب کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور که ریاست آن به عهده وزارت نیرو است، مطرح و اجرايی شود. اشتراکات در تاريخ، فرهنگ، دين و زبان دو ملت ايران و افغانستان و همسايگی اين دو کشور، بستر بسيار مناسبی را برای همکاری‌های نزديک و پيوند اين دو کشور در زمينه‌های فنی، سياسی، اجتماعی و اقتصادی فراهم می‌کند. اين همکاری‌ها، همچون يک روح در دو پيکر می‌تواند موجب عمران، آبادی، رشد، توسعه و امنيت دو کشور شود.

منبع خبر

اشتراک در: